Samodzielność przy jedzeniu

Jedną z sytuacji, wymagających najwięcej wysiłku od rodzin mających dziecko z autyzmem, jest posiłek. Dzieci te są bardzo wrażliwe na nastroje i nie czują się dobrze, jeśli nie pojmują, co się wokół nich dzieje. Szczególnie stresujące jest dla nich śniadanie, podczas którego zazwyczaj większość członków rodziny bardzo się spieszy.

Wiadomo, że wielką pomocą jest udzielenie dziecku informacji wizualnej, np. poprzez obrazek przedstawiający jedzenie, tak aby dziecko zrozumiało co ma robić. Dla dzieci z autyzmem ważne jest żeby siadały zawsze na tym samym miejscu przy stole oraz żeby korzystały zawsze z tego samego talerza, kubka i sztućców.

Młodsze dzieci i osoby na wczesnym stopniu rozwoju mogą korzystać z jednobarwnej podkładki pod nakrycie, na której zaznaczono miejsce na talerz, szklankę i sztućce, wzmacniając w ten sposób informację o nadchodzącej czynności oraz dając wzrokową instrukcję poprawnego nakrycia.

Podkładka ta może być typu „antypoślizgowego", tak aby dziecko nie odsuwało talerza. Niektórym dzieciom może być potrzebna antypoślizgowa podkładka pod krzesło, jeśli często zsuwają się z niego.

Innym czynnikiem, mogącym mieć pozytywny wpływ na dziecko jest sposób nakrycia stołu. Na ogół najlepiej jest, jeśli każdy otrzymuje swoją porcję na talerzu. Więcej przedmiotów (półmiski) na stole może rozpraszać dziecko i wpływać negatywnie na jego zachowanie.

Część dzieci lubi rozdrabniać jedzenie. Można temu zapobiec dzieląc kanapkę na małe kawałeczki i podając dziecku po jednym. Jeśli często przewraca kubek z mlekiem czy sokiem, należy nalewać doń małe ilości płynu. Jeśli zaś decydujemy się umieścić na stole półmiski i naczynia z potrawami, najlepiej, by wszystko, co potrzebne do posiłku ustawić zanim zasiądziemy z dzieckiem do posiłku. Donoszenie zapomnianych potraw może wprowadzić niepokój. Dla uniknięcia go warto również przestrzegać, by wszyscy zasiedli do stołu równocześnie. Dzieciom z autyzmem dobrze robi odczuwanie fizycznej granicy wokół swojego ciała. Dlatego wskazane jest specjalne krzesełko dziecięce dla młodszych dzieci i krzesło z oparciem pod ramiona dla starszych.

Dzieci z autyzmem są zależne od wyraźnej informacji wizualnej, więc czas na jedzenie można zaznaczyć na planie dnia różnymi sposobami: dla dzieci na niższym poziomie rozwoju, które nie rozumieją obrazków, robimy „plan" w postaci przedmiotów zawieszonych na deseczce. Zdjęcia, rysunki czy piktogramy stosujemy wobec dzieci, które potrafią interpretować obrazki. Jeśli dziecko czyta, umieszczamy na planie dnia napisane słowa, określające czynności. Niektórym dzieciom wystarczy później, że rodzic powie: „Teraz jemy” i już wiedzą jak mają się zachować.

Młodszym dzieciom z autyzmem trudno jest czekać, aż wszyscy zjedzą. Może jednak jeść we własnym tempie, ale próbujemy ćwiczyć je w siedzeniu przy stole do końca wspólnego posiłku.

W pewnych określonych sytuacjach jest się czasem zmuszonym do wejścia w konflikt z dzieckiem, aby wyraźnie pokazać mu, co ma robić i przełamać sposób zachowania, którego nie da się zaakceptować. Można w tym celu mocno przytrzymać dziecko, aby dać mu poczucie fizycznej granicy, co może na nie wpływać uspokajająco.

Wśród dzieci z autyzmem zdarzają się i takie, które co prawda siedzą przy stole, ale nie zaczynają jeść. Dla nich pomocny może być sygnał dźwiękowy, mówiący że czas już jeść, np. minutnik do jajek lub dzwonek. Dorosły dzwoni, gdy należy zacząć jeść. Podobny sygnał można stosować jako znak odejścia od stołu. Wiele dzieci z autyzmem wykazuje nadwrażliwość na dźwięki, więc sygnał dźwiękowy musi być słaby i trzeba dziecko ostrzec, zanim zegarek zadzwoni.

W codziennej pracy często spotykamy się z dziećmi, które w ogóle nie chcą jeść. Pewna część z kolei ogranicza się do jedzenia specyficznych potraw, np. tylko białego: kefir, puree z ziemniaków, białko jajek. Inne, nie chcą jeść, jeśli na stole jest coś w kolorze czerwonym - borówki, buraki, ketchup czy marchew - nawet jeśli dziecka nie zmusza się do jedzenia tych potraw. Zmianę nawyków żywieniowych zaczynamy od podawania bardzo małych porcji, a dla zwiększenia motywacji pozwalamy dziecku po posiłku robić to, co lubi.

źródło: autismconsulting.

Temple Grandin: Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju | Video on TED.com

link do filmu (są wklejone napisy po polsku) Bardzo polecam - Temple Grandin: Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju Video on TED.com

Temple Grandin, u której w dzieciństwie zdiagnozowano autyzm, opowiada o tym, jak działa jej umysł, o umiejętności "myślenia obrazami", która umożliwiła jej rozwiązanie problemów, które mózg neurotypowy mógłby po prostu przeoczyć. Przekonuje, że światu potrzeba osób ze spektrum autystycznego: tych myślących wizualnie, tych myślących "wzorami" i tych myślących "werbalnie", oraz osób typu inteligentnego pasjonata czy komputerowca.

Obejrzyj.... lepiej zrozumiesz AUTYZM, film trwa dokładnie 11min

Jak dobrać zabawki dla dziecka z autyzmem? aders e-mail andrzej.terapeuta@gmail.com

Dziecko autystyczne rozwija się inaczej niż jego rówieśnicy. Czasami ma zupełnie inne preferencje niż pozostałe dzieci. Dlatego wybór zabawek dla dziecka chorego na autyzm może być trudniejsze niż zakup zabawek dla zdrowego dziecka. Rodzina dziecka autystycznego ma przed sobą spore wyzwanie, które poniższy artykuł postara się ułatwić.


Krok 1. Obserwuj dziecko podczas zabawy. W większości przypadków dziecko autystyczne preferuje zabawę częściami zabawek zamiast całymi zabawkami. Możesz w trakcie takiej zabawy obserwować, co dziecko wybiera - jakie kolory, tekstury, czy lubi miękkie czy twarde zabawki.

Krok 2. Zwróć uwagę na zachowanie dziecka, co robi samo ze sobą. Zachowania skierowane na siebie samego zazwyczaj oznaczają jakieś potrzeby rozwojowe lub ruchowe. Spełnienie takich potrzeb może okazać się bardzo proste, na przykład:

• Jeśli dziecko lubi klaskać, może ucieszyć się z grzechotki.
• Jeśli lubi przyciskać do siebie różne przedmioty, dobrym pomysłem będzie duży miś do przytulania.

Krok 3. Porozmawiaj z lekarzem dziecka o tym, jakie zdolności psychoruchowe powinny być rozwijane u dziecka. Postaraj się wyszukiwać zabawki, które wspomogą te konkretne zdolności.

Krok 4. Rozejrzyj się za zabawkami stymulującymi rozwój ruchowy i społeczny. W sklepach dostępne są zabawki zaprojektowane specjalnie dla dzieci chorych na autyzm, ale korzystne dla rozwoju mogą być też zwykłe zabawki.

Zalecenia dotyczące wieku dziecka nie są aż tak ważne, jeśli zabawka się spodoba. Pamiętaj jednak o bezpieczeństwie (np. kiedy dziecko może połknąć zbyt małe części).

Krok 5. Dziecko autystyczne potrzebuje zabawek, które pobudzają różne zmysły równocześnie. Bardzo ważna jest stymulacja:

• ogólnych zdolności motorycznych,
• koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• utrzymywania równowagi,
• wzrokowa.

Taką stymulację zapewnią dziecku zabawki takie jak:

• trampolina,
• baseny z piłkami zamiast wody,
• huśtawka.

Krok 6. Zabawki wykonane z materiału bywają dobrze odbierane przez dzieci z autyzmem. Powinny one jednak angażować więcej niż zmysł dotyku. Takimi zabawkami są na przykład miękkie piszczące lub świecące piłeczki.

Krok 7. Nie zapominaj o klasyce. Zwykłe zabawki takie jak klocki, piłki czy gry planszowe mogą być wykorzystane do pobudzenia umiejętności społecznych dziecka. Jeśli dziecko bawi się z kimś, uczy się współpracy i przyzwyczaja do interakcji z innymi ludźmi.

Krok 8. Nie tylko zabawki mogą służyć do zabawy. Daj dziecku możliwość dotknięcia nowych tekstur - piasku, nieugotowanego makaronu, ryżu, grochu. Autyzm zazwyczaj powoduje u dzieci niechęć do zmian, a podsuwanie im nowych rzeczy od czasu do czasu może pomóc sobie z tym radzić.

Krok 9. Instrumenty muzyczne to świetne zabawki dla dzieci z autyzmem. Pobudzają różne zmysły, szczególnie słuch i koordynację. Instrumenty dęte pomogą dziecku rozwinąć umiejętności motoryczne, a ksylofony, keyboardy i bębenki będą stymulować wzrok, słuch i motywować dziecko do aktywności.

Krok 10. Śpiewanie piosenek i inne zajęcia muzyczne uczą dziecko naśladownictwa i interakcji.

Kilka uwag na koniec:

• Staraj się zachęcić dziecko do interakcji z innymi dziećmi podczas zabawy.
• Powtarzaj różne czynności i zachęcaj dziecko do powtarzania.
• Nie narzucaj dziecku zbyt wiele czynności na raz.
• Czasami pozwól dziecku pobawić się samemu.
• Staraj się nie zamieniać czasu przeznaczonego na zabawę w lekcję.

źródło: autyzm - abc zdrowie

Wyróżniono 2 typy autyzmu

Zidentyfikowano dwie różne formy autyzmu. W jednej postaci dochodzi do powiększenia mózgu (chorują wyłącznie chłopcy, u których regresja zachodzi przeważnie po 18. miesiącu życia), a w drugiej układ odpornościowy nie działa prawidłowo. Przełomowe odkrycia zaprezentowano na Asia Pacific Autism Conference w Perth.

Naukowcy z należącego do Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis MIND Institute rozpoczęli przed 5 laty Autism Phenome Project (fenom to zbiór wszystkich fenotypów, w tym wypadku choroby; termin utworzono analogicznie do wyrazów typu genom, metabolom itp.). Amerykanie badali wzrost mózgu, oddziaływania środowiskowe oraz geny 350 dzieci w wieku 2-3,5 roku.

Społeczność naukowa porównuje odkrycia Kalifornijczyków do zidentyfikowania w latach 60. ubiegłego wieku różnych rodzajów nowotworów. Wiedza, że są one specyficzne dla różnych narządów, pozwoliła opracować lepsze metody leczenia. Teraz podobne nadzieje pojawiają się w odniesieniu do autyzmu.
Prof. David Amaral z MIND Institute podkreśla, że jego zespołowi zależy na tym, by kiedyś dało się nie tyle stwierdzić, że dziecko ma autyzm, ale że ma autyzm określonego rodzaju: typu A, B lub C. Tylko takie postępowanie stanowiłoby gwarancję zindywidualizowanej terapii. Jeśli dziecko ma np. immunologiczną postać autyzmu, chcielibyśmy raczej manipulować jego układem odpornościowym niż wypróbowywać coś innego, co może mieć związek z działaniem synaps w mózgu.

Prawdopodobnie istnieje więcej podtypów autyzmu. W przyszłości lekarze będą więc pracować nie na pojedynczym, ale na całym panelu markerów diagnostycznych.
Wyłonienie typu autystycznego z dużym mózgiem potwierdza wcześniejsze spostrzeżenia, że u niektórych dzieci z autyzmem mózg wydaje się rosnąć przez pierwsze lata za szybko, a potem następuje faza plateau.


Autor: Anna Błońska

Źródło: The Australian

Autyzm zagadkowa choroba...

Ogólnie uważa się, że autyzm jest spowodowany abnormaliami w strukturze albo funkcji mózgu. Mózg płodu rozwija się w czasie ciąży. Począwszy od kilku komórek dzieli się w coraz większą ilość wyspecjalizowanych komórek – w rezultacie mózg składa się z bilionów komórek, zwanych neuronami. Poszczególne neurony połączone są ze sobą za pomocą siecią wypustek zwanych dendrytami. Dzięki temu możliwe się połączenie nie tylko pomiędzy poszczególnymi częściami mózgu, ale i pomiędzy mózgiem a resztą ciała. Impulsy pomiędzy poszczególnym neuronami przekazywane są za pomocą substancji chemicznych zwanych neurotransmiterami. Od urodzenia mózg rozwija się w złożoną strukturę posiadającą wiele odmiennych regionów wyspecjalizowanych w pełnieniu różnych funkcji.

Różne części mózgu odpowiadają
za różne funkcje:
- Hipokamp umożliwia przywoływanie starych doświadczeń i scalanie nowych
- Podwzgórze steruje naszymi reakcjami emocjonalnymi
- Płaty czołowe umożliwiają nam rozwiązywanie problemów, planowanie, rozumienie innych i hamowanie naszych impulsów
- Płaty ciemieniowe odpowiadają za słuch, mowę i język.
- Móżdżek reguluje równowagę, ruchy ciała, koordynację i mięśnie używane w trakcie mówienia
- Ciało modzelowate przekazuje z jednej strony  mózgu do drugiej.

Rozwijający mózg nie zatrzymuje się w momencie urodzenia. Wciąż rozwija się dalej przez pierwsze kilka lat – uaktywniają się nowe neurotransmitery, które do tej pory były nieaktywne, tworzą się nowe szlaki połączeń. Nie sprecyzowane do tej pory sieci połączeń tworzą podstawy pod funkcje językowe, emocjonalne i myślowe.

Obecnie naukowcy wiedzą, że wiele czynników i procesów może zakłócić owy prawidłowy rozwój mózgu. Może dojść do nieprawidłowej migracji komórek, albo z powodu problemów z neurotransmiterami może nie dojść do wytworzenia się niektórych sieci połączeń. To z kolei prowadzi do dysfunkcji w zakresie koordynacji i integracji informacji sensorycznej dobiegającej z zewnątrz.

Naukowcy poszukują wskazówek, które wskażą im różnice między mózgiem dzieci z autyzmem a dzieci prawidłowo się rozwijających. Badania biegną różnymi torami. Niektórzy badacze próbują znaleźć przypuszczalne defekty, które pojawią się we wczesnym etapie rozwoju mózgu i mogą prowadzić do rozwoju autyzmu. Inne badania skupione są na analizie defektów w obecnym funkcjonowaniu mózgu osób z autyzmem.

Poza tym niektórzy naukowcy poszukują przyczyn w strukturach wchodzących w skład układu limnicznego. Badania prowadzone nad częścią tego układu zwaną podwzgórzem (odpowiedzialna za regulację emocji i społecznego funkcjonowania), wykazały że u części dobrze funkcjonujących dzieci z autyzmem jest ona znacznie osłabiona, podczas gdy inna część – hipokamp nie wykazywał takich abnormali. W innych badaniach badacze śledzili rozwój małp, których podwzgórze została uszkodzona w momencie urodzenia. Podobnie jak dzieci z autyzmem małpy te jak dorosły stawały się coraz bardziej zamknięte w sobie i wycofywały się z kontaktów z innymi małpami.

Prowadzone są także badania nad zmianami w strukturze i ilości neurotransmiterów. Przykładowo odkryto, że u dzieci z autyzmem występuję podwyższony poziom serotoniny.

W badaniach stosuje się również technikę (MRI), która służy do identyfikacji, które części mózgu ulegają pobudzeniu w trakcie wykonywania różnych umysłowych funkcji. W badaniu nastoletnich autystyków okazało się, że podczas rozwiązywania zadań problemowych a także w trakcie zadań językowych aktywność odpowiedzialnych za te funkcje części mózgu była znacznie mniejsza niż u ich zdrowych rówieśników. W badaniach na młodszymi dziećmi okazało się, że występuje u nich niższa aktywność w płacie ciemieniowym a także w ciele modzelowatym Tego rodzaju badania pozwalają ustalić czy autyzm jest związany dysfunkcja określonej struktury mózgu czy może wynika z niewłaściwej transmisji sygnałów pomiędzy poszczególnym częściami mózgu.

Pewne tego rodzaju dysfunkcje można zaobserwować u niektórych, ale nie u wszystkich osób z autyzmem. Co to oznacza? Być może w słowie autyzm mieści się wiele różnych zaburzeń, które są wywoływane przez różne przyczyny. Albo te różne zaburzenia mózgu tkwią u podstaw zaburzenia, którego naukowcy nie odkryli. Odkrycie biologicznych przyczyn autyzmu pozwoli któregoś dnia na lepszą diagnozę, leczenie i prewencję.

Czynniki wpływające na rozwój mózgu

Jakie czynniki powodują ze rozwój mózgu nie przebiega we właściwy sposób. W tej kwestii również prowadzonych jest wiele różnych badań badających wpływ różnych czynników.

Dziedziczność:

Kilka badań prowadzonych z udziałem bliźniąt sugeruje, że autyzm albo przynajmniej większość mózgowych dysfunkcji może być dziedziczona. Np. większe prawdopodobieństwo autyzmu występuje u bliźniąt jednojajowych niż u dwujajowych.

Wydaje się, więc, że w przypadku rodziców, których jedno z dzieci jest autystyczne występuje większe prawdopodobieństwo, że kolejne dzieci też będą autystyczne. Jakkolwiek wydaje się, że autyzm nie jest spowodowany jednym pojedynczym genem. Gdyby autyzm podobnie jak kolor oczu był przekazywany za pomocą pojedynczego genu więcej członków tej samej rodziny cierpiałoby na to zaburzenie.

Naukowcy przy pomocy specjalistycznego sprzętu wciąż poszukują nieregularnego fragmentu kodu genetycznego, który jest dziedziczony przez autystycznych członków danej rodziny.

Badacze wierzą, że to, co jest dziedziczone to albo ów nieprawidłowy fragment kodu genetycznego albo grupka trzech do sześciu zmiennych genów. U większości osób zaburzony genotyp może wywołać tylko drobne dysfunkcje. Ale pod wpływem specyficznych warunków i czynników te geny mogą wchodzić ze sobą w interakcje i prowadzić do poważnych zaburzeń w rozwoju mózgu.

W niektórych badaniach badacze starali się odpowiedzieć na pytanie czy u rodziców i rodzeństwa dzieci z autyzmem można zaobserwować niewielki symptomy takie jak np. łagodne społeczne, językowe problemy lub, np. problemy z czytaniem. Jeżeli tak by się okazało to jest to dowód na to, że autyzm jest rzeczywiście w dużym stopniu dziedziczony i owi członkowie rodziny dziedziczą pewne fragmenty owego zaburzonego genotypu, ale pod wpływem niezidentyfikowanych czynników nie rozwija się u nich pełnoobjawowy autyzm.

Ciąża i inne czynniki

W czasie ciąży wszystko to, co zakłóca normalny rozwój mózgu może mieć długotrwały wpływ na społeczne, umysłowe i emocjonalne funkcjonowanie dziecka.

Z tego powodu naukowcy badają czy takie czynniki jak zdrowie matki w czasie ciąży, problemy w trakcie porodu oraz inne czynniki środowiskowe mogą zakłócić normalny rozwój mózgu. Infekcje wirusowe takie jak różyczka, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży może prowadzić do różnorodnych problemów, również do autyzmu i opóźnienia umysłowego. Brak dopływu tlenu i inne komplikacje w czasie porodu mogą również zwiększyć prawdopodobieństwo autyzmu. Jednak nie jest to zasadą. Tego typu komplikacje występują w trakcie porodu dzieci, które później nie są autystyczne, poza tym wiele dzieci z autyzmem urodziło się bez jakichkolwiek komplikacji.

źródło: autyzm3000.republika

                                                              moi podopieczni (grupa starsza)

                                                      moi podopieczni (grupa młodsza)